Hoge werkdruk fysiotherapie: de verborgen crisis in Nederland (en wat jij kunt doen)

Je kent het wel. Weer een dag vol behandelingen, daarna nog de administratie bijwerken, en ondertussen vraagt een collega of je morgen kunt inspringen. Als fysiotherapeut zorg je de hele dag voor anderen. Maar wanneer zorg je eigenlijk eens voor jezelf?

‍

Uit het onderzoek Arbeidsvoorwaarden 2024 van de Fysiovakbond FDV blijkt dat 56% van de fysiotherapeuten in de eerstelijn een te hoge werkdruk ervaart. Bijna 70% overwoog vorig jaar serieus om de eerstelijn te verlaten. En 40% scoort op stressniveau boven de 76 op 100, een niveau dat geassocieerd wordt met burnout. Ter vergelijking: in andere mkb-sectoren is dat 21%.

‍

Herkenbaar? Je bent niet de enige.

Waar komt die werkdruk vandaan?

De werkdruk in de eerstelijns fysiotherapie is buitensporig hoog. Dat heeft meerdere oorzaken.

• Administratie eet je tijd op. Naast een fulltime werkweek heb je gemiddeld nog een hele werkdag nodig voor patiëntendossiers, declaraties en contracten met zorgverzekeraars. Tijd die je liever aan je patiënten besteedt. De Vereniging Fysiotherapie en Wetenschap concludeerde dat het onderhoud van patiëntendossiers, declaraties en contractering de grootste administratielast veroorzaken.
• Onbetaalde uren stapelen zich op. Met een variabel salaris werk je gemiddeld 5 uur per week onbetaald. Bij een vast salaris is dat nog altijd 3 uur. Overleg, bijscholing, extra administratie. Het hoort er allemaal bij, maar het staat niet op je loonstrookje.
• Je salaris loopt achter. In de eerstelijn verdien je tot 61% minder dan collega's in ziekenhuizen of revalidatiecentra. Een fysio met cao verdient soms wel €1.000 meer per maand. Bijscholing betaal je vaak zelf, pensioenopbouw is minimaal. In 2024 stopten 2.000 fysiotherapeuten met het vak. En het aantal studenten dat zich aanmeldt voor de opleiding daalt al vier jaar op rij.
• De vraag groeit, het aanbod krimpt. Door vergrijzing neemt de vraag naar fysiotherapie toe. Tegelijkertijd verlaten steeds meer fysiotherapeuten het vak. Het KNGF waarschuwt: zonder ingrijpen stevenen we af op tekorten die niet meer zijn in te halen.

Wat kan de politiek doen?

Er zijn oplossingen. Maar die vragen om actie vanuit de overheid en zorgverzekeraars.

• Tarieven verhogen. De tarieven in de fysiotherapie zijn de afgelopen twee decennia niet meegegroeid met de prijsindex en loonontwikkeling. Het verdienmodel van praktijkhouders staat onder druk. Met hogere tarieven kunnen praktijken hun personeel fatsoenlijk betalen, investeren in innovatie en bijdragen aan de verschuiving naar eerstelijnszorg die de overheid zelf propageert. Zorgverzekeraars concurreren nu op tarieven, waardoor fysiotherapeuten en patiënten de dupe worden. Een minimumtarief in een landelijke cao zou daar een einde aan maken.
• Administratieve lasten terugdringen. Fysiotherapeuten willen hun tijd besteden aan patiënten, niet aan eindeloze formulieren. De werkgroep Administratieve Lasten Paramedie werkt hier al jaren aan, maar de vooruitgang is traag. Simpelere declaratiesystemen, minder verantwoordingseisen en betere software zouden direct verschil maken.
• Een stevige cao voor de eerstelijn. In 2023 is een cao voor de eerstelijns fysiotherapie afgesloten, een stap in de goede richting. Maar de salarissen liggen nog steeds ver onder die van collega's in ziekenhuizen en revalidatiecentra. De cao moet verder groeien naar een niveau dat vergelijkbaar is met andere zorgcao's. Met eerlijke salarissen, goede pensioenopbouw en duidelijke afspraken over werkdruk.
• Investeren in het beroep. Het aantal studenten dat kiest voor fysiotherapie daalt. Om het vak aantrekkelijk te houden, moet er geïnvesteerd worden in goede arbeidsvoorwaarden, doorgroeimogelijkheden en waardering voor het vak. Anders kiezen jongeren simpelweg voor een andere richting.

Het probleem is bekend, de oplossingen liggen op tafel. Maar politieke verandering kost jaren. Jarenlang lobbywerk, onderhandelingen, implementatie. En jij zit nu met die werkdruk.

‍

Welke mogelijkheden heb jij?

Wachten tot de politiek in actie komt is één optie. Maar je hebt ook andere mogelijkheden. De werkdruk zit vooral in de eerstelijns praktijk. Daarbuiten zijn er carrièrepaden waar de balans anders ligt.

‍

Overstappen naar de tweede of derde lijn

In ziekenhuizen en revalidatiecentra werk je onder een cao met betere arbeidsvoorwaarden. Je salaris ligt hoger, je bouwt pensioen op en je hebt vaak meer tijd per patiënt. De cases zijn complexer en je werkt in een multidisciplinair team. Het vraagt een andere manier van werken, maar veel fysio's vinden daar juist hun plezier.

‍

Specialiseren

Sportfysiotherapie, geriatrie, kinderfysiotherapie, bekkenfysiotherapie. Met een specialisatie kun je je richten op een doelgroep die bij je past. Soms betekent dat ook andere werkomstandigheden. Werken bij een sportclub bijvoorbeeld, of in een verpleeghuis als vast teamlid.

‍

Combinatiebanen

Veel fysiotherapeuten kiezen ervoor om twee of drie dagen in de praktijk te werken en de rest van de week iets anders te doen. Dat geeft financiële zekerheid én ruimte voor andere interesses. Onderwijs, onderzoek, of iets compleet anders.

‍

Je skills inzetten buiten de zorg

Je fysio-opleiding heeft je meer geleerd dan behandeltechnieken. Je bent getraind in communicatie, empathie en het schakelen tussen verschillende mensen. Die vaardigheden zijn ook waardevol in sales, recruitment of accountmanagement. Bedrijven zoeken mensen die goed kunnen luisteren en snel vertrouwen opbouwen.

‍

Werken in het buitenland

Je diploma wordt internationaal erkend. In landen als Zwitserland ligt het salaris flink hoger (zo'n twee keer zoveel), heb je meer tijd per patiënt en minder administratie. Je werkt zonder Behandel Index en krijgt vijf weken vakantie. Benieuwd wat dat concreet betekent? Bekijk ons artikel over het salaris in Zwitserland. De overstap voelt groot, maar is makkelijker dan je denkt. Zeker als je begeleiding krijgt bij papierwerk, huisvesting en de taal.

‍

Het mag ook over jou gaan

Je hebt vier jaar gestudeerd om mensen te helpen bewegen. Je werkt hard, vaak meer dan waar je voor betaald wordt. Het is oké om je af te vragen: wanneer mag ik ook iets terug verwachten?

‍

Of je nu kiest om te blijven en te vechten voor verbetering, om over te stappen naar een andere setting, of om je horizon te verbreden naar het buitenland. Alle keuzes zijn prima. Wat niet werkt, is blijven doorrennen tot je omvalt.

‍

Benieuwd hoe een avontuur in Zwitserland eruitziet? Bekijk onze checklist voor emigreren of neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We hebben die stap zelf ook gezet en weten precies wat erbij komt kijken.

‍

Bekijk de vacatures

‍